ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା ଯେତିକି ସହଜ ହୋଇଛି, ସେତିକି ଜଟିଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ, ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ଓ ଆଧୁନିକ ଡେଟିଂ କଲଚର୍ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କେତେକ ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଗଭୀର ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବିଂ’ (Breadcrumbing)।
ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ‘Breadcrumbs’ ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରୁଟିର ସାନ ସାନ ଟୁକୁଡ଼ା। ପକ୍ଷୀ ବା ପଶୁଙ୍କୁ ନିଜ ପଛରେ ଗୋଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଯେପରି ବାଟସାରା ରୁଟିର ସାନ ଟୁକୁଡ଼ା ପକାଯାଏ, ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଲୋକ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ନିଜ ପଛରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ପାଇଁ କେବଳ ଭୁଲାଏଇବା ଭଳି “ଆଶାର ଟୁକୁଡ଼ା” ଦେଇଥାନ୍ତି।
ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବିଂର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ
ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବିଂ ହେଉଛି ଏକ ମାନସିକ ଚାଲାକି (Emotional Manipulation)। ଏଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କ ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲପାଇବାର କୌଣସି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି (Commitment) ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼େଇ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ‘ହୋଲ୍ଡ’ (Hold) ବା ଅପେକ୍ଷା ସ୍ଥିତିରେ ରଖିଥାନ୍ତି। ମଝିରେ ମଝିରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ମେସେଜ୍, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ଲାଇକ୍, କିମ୍ବା ହାଲୁକା ଫ୍ଲର୍ଟ କରି ଆପଣଙ୍କୁ ସଙ୍କେତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଆପଣ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସମ୍ପର୍କଟି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ସେପରି କିଛି ଘଟେ ନାହିଁ।
ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବର୍ଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ
ଜଣେ ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବର୍ (Breadcrumber) ଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ତଳଲିଖିତ ବ୍ୟବହାରଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ:
-
ଅସଙ୍ଗତ ଯୋଗାଯୋଗ (Inconsistent Communication): ସେମାନେ ଦିନ ଦିନ ଧରି ଗାୟବ ହୋଇଯିବେ ଏବଂ ହଠାତ୍ ଦିନେ ମେସେଜ୍ କରି ଅତି ଆପଣାର ହୋଇଯିବେ।
-
ଖାଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି: ସେମାନେ ଦେଖା କରିବା ପାଇଁ କିମ୍ବା କଥା ହେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୋଜନା କରିବେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କିଛି ନା କିଛି ବାହାନା କରି ସେଥିରୁ ଓହରି ଯିବେ।
-
ଭାବପ୍ରବଣତାର ଅଭାବ: ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଗଭୀର ବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯିବେ।
-
କେବଳ ନିଜ ସୁବିଧାରେ ଯୋଗାଯୋଗ: ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଏକାକୀ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ବା ନିଜର ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ (Ego Boost) ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମନେପକାନ୍ତି।
ବ୍ରେଡ୍କମ୍ବିଂର ମାନସିକ ପ୍ରଭାବ
ଏହିପରି ସମ୍ପର୍କରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ମାନସିକ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି।
-
ଆତ୍ମସନ୍ଦେହ (Self-doubt): ଆପଣ ନିଜକୁ ନିଜେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିବେ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ କିଛି ଅଭାବ ଅଛି କି?
-
ଭ୍ରମ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ: ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ଆପଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରଖିବ—ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି ନା ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ?
-
ମାନସିକ ଚାପ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେମାନଙ୍କ ମେସେଜ୍ ବା କଲ୍ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ଅଶାନ୍ତି ଓ ଚିନ୍ତା (Anxiety) ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଏହି ସ୍ଥିତିରୁ ନିଜକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ?
ଯଦି ଆପଣ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ କେହି ଜଣେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଏପରି ମାନସିକ ଖେଳ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ:
-
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ (Set Boundaries): ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କରୁ କ’ଣ ଦରକାର, ସେ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ।
-
ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତୁ: ସେମାନଙ୍କର ମିଠା କଥା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନଙ୍କର ବାସ୍ତବ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
-
ନିଜର ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଅନ୍ତୁ: ମନେରଖନ୍ତୁ, ଆପଣ କାହାର ବିକଳ୍ପ (Option) ନୁହଁନ୍ତି। କେବଳ ସାନ ସାନ ଆଶାର ଟୁକୁଡ଼ାରେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
-
ସମ୍ପର୍କରୁ ଓହରି ଯାଆନ୍ତୁ: ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସୁନାହିଁ, ତେବେ ସେହି ସମ୍ପର୍କକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଷ୍ପତ୍ତି।
