ଆପଣ ନିଜ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରତିଟି ମୃତ୍ୟୁରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାରି ସାରିଛନ୍ତି ।ଏହା କୌଣସି କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟି’ (Quantum Immortality) ବା କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଅମରତ୍ୱ ନାମକ ଏକ ରୋଚକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଧାରଣା ପଛର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି କୌଣସି ପ୍ରାଣଘାତୀ ବିପଦ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ବାସ୍ତବତା (Reality) ଦୁଇଟି ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଗୋଟିଏ ଶାଖାରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ତ ଘଟେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଶାଖାରେ ଆପଣ ଜୀବିତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି— ଆପଣଙ୍କ ଚେତନା (Consciousness) କେବଳ ସେହି ଶାଖାରେ ହିଁ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଚାଲୁରଖିଛନ୍ତି।
ତେଣୁ ନିଜର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅନୁଭବରୁ (From the inside), ଆପଣ କେବେବି ନିଜର ଶେଷ ବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ରାଜପଥରେ ଅଳ୍ପକେ ବର୍ତ୍ତିଯାଇଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣା, ପ୍ରାଣଘାତୀ ରୋଗରୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିବା, କିମ୍ବା କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରୁ ଖସିପଡ଼ି ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଯିବା— ଏସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କେବଳ ଭାଗ୍ୟ ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସଂଯୋଗ ପରି ମନେହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଭାଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ମହାଜାଗତିକ ସ୍ତରରେ ଘଟୁଥିବା ଏକ ସିଲେକ୍ସନ୍ ବାୟାସ୍ (Selection Bias)। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆପଣଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ବାସ୍ତବତାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାର ଦେଖନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ? ଆପଣ କେବଳ ନୂଆ ବାସ୍ତବତାରେ ଆଖି ଖୋଲୁଥାନ୍ତି।
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଫିଜିକ୍ସ ଏବଂ ‘ମେନି-ୱାର୍ଲ୍ଡସ୍ ଇଣ୍ଟରପ୍ରେଟେସନ୍’
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟିକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ ହ୍ୟୁଗ୍ ଏଭରେଟ୍ଙ୍କ (Hugh Everett) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ‘ମେନି-ୱାର୍ଲ୍ଡସ୍ ଇଣ୍ଟରପ୍ରେଟେସନ୍’ (Many-Worlds Interpretation) କୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଘଟଣାର ଗୋଟିଏ ହିଁ ଫଳାଫଳ ଥାଏ। କିନ୍ତୁ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକ୍ସ ଅନୁସାରେ, ଏକ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଘଟଣାର ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଫଳାଫଳ ଏକ ସମୟରେ ଘଟିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ବି କୌଣସି ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ନୂତନ ସମାନ୍ତରାଳ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ (Parallel Universes) ବା ମଲ୍ଟିଭର୍ସ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଯଦି ଆପଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର କାର୍ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ସ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିହୋଇଯାଏ:
- ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ‘ଏ’ (Universe A): ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ।
- ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ‘ବି’ (Universe B): ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ କୌଣସିମତେ ବଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତି।
ଆମ ଚେତନାର ‘ସିଲେକ୍ସନ୍ ବାୟାସ୍’
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଆପଣ ନିଜକୁ କେଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ପାଇବେ?
ଆପଣଙ୍କ ଚେତନା କେବଳ ସେହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ଜୀବନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ‘ଏ’ ରେ ଆପଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଥିବାରୁ ସେଠାରେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ କୌଣସି ଚେତନା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ ଅନୁଭବ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ‘ବି’ ରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି— ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ନଜରରେ ସଦାସର୍ବଦା ଜୀବିତ ରହିବେ। ଆପଣଙ୍କ ଆପ୍ତଜନ ଓ ପରିବାର ବର୍ଗ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଟ୍ରାକ୍ରେ ହରାଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭବ ସଦା ସର୍ବଦା ଜୀବନ ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଗତି କରିବ।
ହିନ୍ଦୁ ଦର୍ଶନ ଓ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଧାରଣାର ମହାନ ସମନ୍ୱୟ
ବିଜ୍ଞାନର ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଧାରଣା ହିନ୍ଦୁ ସନାତନ ଦର୍ଶନର ବହୁ ପୁରାତନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସହିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ମିଶିଯାଏ।
- ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ‘ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା’: ଗୀତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି—
“ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାବକଃ।”
(ଆତ୍ମାକୁ ଶସ୍ତ୍ର କାଟିପାରେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଦାହ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଜଳ ଭିଜାଇପାରେ ନାହିଁ କି ବାୟୁ ଶୁଖାଇପାରେ ନାହିଁ।)
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟି ମଧ୍ୟ ସମାନ କଥା କହେ— ଆପଣଙ୍କ ଚେତନା (ଆତ୍ମା) କୌଣସି ଭୌତିକ ଆଘାତ ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା କେବଳ ନିଜର ରାସ୍ତା ବଦଳାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲେ।
- ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ବାସ୍ତବତା: ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସଂସାରକୁ ‘ମାୟା’ ଏବଂ କାଳକୁ ‘ଚକ୍ରାକାର’ (Cyclical Time) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନ ଅନୁସାରେ, ଏକାଧିକ ସୃଷ୍ଟି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିଛି (ବହୁବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବା ଅନନ୍ତ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ)। ଜଣେ ସାଧକ ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ସତ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚେ, କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟିରେ ଚେତନା ଗୋଟିଏ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବା ଶରୀର ବା ବାସ୍ତବତାକୁ ଛାଡ଼ି ନୂତନ ସମାନ୍ତରାଳ ବାସ୍ତବତାରେ ନିଜର ଜୀବନ ବଜାୟ ରଖେ।
ଏହି ଥିଓରୀର ମାନସିକ ଓ ଦାର୍ଶନିକ ଦିଗ
ଯଦିଓ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ମାନସିକ ପରୀକ୍ଷଣ (Thought Experiment), କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏଥିରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୀମାବଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି:
- ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟର ପ୍ରଶ୍ନ: ଯଦି ଚେତନା ସଦାସର୍ବଦା ବଞ୍ଚିରହେ, ତେବେ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ କ୍ଷୟର କ’ଣ ହେବ? ଥିଓରୀ ଅନୁସାରେ, ଏପରି କୌଣସି ସୂକ୍ଷ୍ମ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉଦ୍ଭାବନ ବା କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଆୟୁଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
- ପରୀକ୍ଷା କରିବାର ଅସମ୍ଭବତା: ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟ କାହା ଆଗରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିସାରିଥିବେ। ଏହା କେବଳ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱୟଂ-ଅନୁଭବରେ ହିଁ ସତ୍ୟ ହୋଇରହେ।
ଐତିହାସିକ ସାରାଂଶ: ଏକ ଅନନ୍ତ ଯାତ୍ରା
‘କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଇମ୍ମୋର୍ଟାଲିଟି’ ଆମକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦିଏ।
ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କୌଣସି ମାରାତ୍ମକ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ବଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତି, ତାହା କେବଳ ସଂଯୋଗ ନୁହେଁ— ତାହା ଆପଣଙ୍କ ଚେତନାର ଏକ ଅନନ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତ୍ରା, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଏଡ଼ାଇ ସଦାସର୍ବଦା ଜୀବନ୍ତ ଶାଖାକୁ ବାଛିନିଏ।
ସନାତନ ଦର୍ଶନ ଯାହାକୁ “ଅହମ୍ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ମି” କିମ୍ବା “ଆତ୍ମା ଅମର” ବୋଲି କହିଥିଲା, ଆଧୁନିକ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଫିଜିକ୍ସ ଗାଣିତିକ ମଲ୍ଟିଭର୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ସେହି ସମାନ ନିଷ୍କର୍ଷ ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରୁଛି। ଆପଣ କେବଳ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଚାଲିଛନ୍ତି।
