ଚୀନ ଏମିତି କିଛି ତିଆରି କରିଛି, ଯାହାର ଖବର ଆସୁ ଆସୁ ଭାରତଠାରୁ ଆମେରିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଛି। ହୁଏତ କାଲି ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ଆମେରିକା ସେୟାର ବଜାର ମଧ୍ୟ ଭୁଶୁଡ଼ି ଯାଇପାରେ… ତେବେ ଆମେରିକାଠାରୁ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମିତି ସାମୁହିକ ଶୋକ ପଛରେ ଜିଓ ପଲିଟିକ୍ସ ଏବଂ ଟେକ୍ ୱାର୍ (Tech War) ର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ? ଆସନ୍ତୁ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିବା।
ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚାଲିଥିବା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ ଏପରି ଏକ କାରନାମା କରିଛି ଯାହା ଆମେରିକାର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି। ଚୀନର ସରକାରୀ କମ୍ପାନୀ ‘ଶାଘାଇ ଆଶେଙ୍ଗନା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଗ୍ରୁପ୍’ (Shanghai Aishengna) ବିଶ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଇମର୍ସନ ଡିୟୁଭି (Immersion DUV) ଲିଥୋଗ୍ରାଫି ମେସିନ୍’ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ତିଆରି କରିସାରିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହାର ବ୍ୟାପକ ଉତ୍ପାଦନ (Mass Production) ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀ ଦେଶମାନେ ଚୀନ ଉପରେ କଠିନ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିଲେ ଯେପରି ଚୀନ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଚିପ୍ ତିଆରି କରିପାରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ସମସ୍ତ ରଣନୀତିକୁ ଧୂଳସାତ୍ କରି ଚୀନ ନିଜେ ଏହି ‘ଜାଦୁକାରୀ ମେସିନ୍’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଦେଇଛି। ଯଦି ଚୀନ ଏଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଦୁନିଆରେ ଚୀନର ଏକଛତ୍ରବାଦ ରାଜ୍ ହେବ।
୨. ଲିଥୋଗ୍ରାଫି ମେସିନ୍ କ‘ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
- କାର୍ଯ୍ୟପଦ୍ଧତି: ଲିଥୋଗ୍ରାଫି ମେସିନ୍ ହେଉଛି ଏକ ଅତି ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ପ୍ରିଣ୍ଟର। ଯେପରି ସାଧାରଣ ପ୍ରିଣ୍ଟର କାଗଜରେ ଅକ୍ଷର ଛାପେ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଏହି ମେସିନ୍ ସିଲିକନର ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ (ଯାହାକୁ ‘ଓ୍ୱାଫର’ କୁହାଯାଏ) ଉପରେ ଆଲୋକର ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଇକ୍ରୋଚିପ୍ର ସର୍କିଟ୍ ଛାପିଥାଏ।
- ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗ: ଆପଣଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍, ଗାଡ଼ିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (Missiles) ଏବଂ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ସର୍ଭର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଥିରେ ଲାଗୁଥିବା ଆଧୁନିକ ଚିପ୍ଗୁଡ଼ିକ ଏହି ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୁଏ। ଏହା ବିନା ଆଧୁନିକ ଜଗତ ଗୋଟିଏ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବ ନାହିଁ।
- ଇମର୍ସନ ଡିୟୁଭି (Immersion DUV) ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଏହି ମେସିନରେ ମେସିନର ଲେନ୍ସ ଏବଂ ସିଲିକନ୍ ଚିପ୍ ମଧ୍ୟରେ ପାଣିର ଏକ ପତଳା ସ୍ତର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ପାଣିର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଆଲୋକ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବରେ ବଙ୍କା ହୋଇଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ଚିପ୍ ଉପରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଘନ ସର୍କିଟ୍ ତିଆରି କରିହୁଏ। ଏହା ଜରିଆରେ ୭ ନାନୋମିଟର ଏବଂ ୫ ନାନୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚିପ୍ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ।
୩. ଆମେରିକାଠାରୁ ଚୀନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ଆତଙ୍କ’ ଓ ‘ଜିଓ ପଲିଟିକ୍ସ’ର ପ୍ରକୃତ କାରଣ
- ଏକାଧିକାରର ଅନ୍ତ: ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ କେବଳ ନେଦରଲାଣ୍ଡ୍ର ଏକମାତ୍ର କମ୍ପାନୀ ‘ASML’ ପାଖରେ ଏହି ଉନ୍ନତ ଲିଥୋଗ୍ରାଫି ମେସିନ୍ ତିଆରି କରିବାର ଏକାଧିକାର (Monopoly) ଥିଲା। ଆମେରିକା ଚାପ ପକାଇ ASMLକୁ କେବେବି ଚୀନକୁ ଏହି ମେସିନ୍ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ଦେଇ ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚୀନର ଏହି ସ୍ୱଦେଶୀ ଆବିଷ୍କାର ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ବଜାରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି।
- ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବଜାର ଆଘାତ: ଏହି ଖବର ବାହାରିବା ମାତ୍ରେ ନେଦରଲାଣ୍ଡ୍ର ASML କମ୍ପାନୀର ସେୟାର୍ ବଜାରରେ ପ୍ରବଳ ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ଘଟିଥିଲା। ଆମେରିକା ଭୟଭୀତ ଯେ ଯଦି ଚୀନ ନିଜସ୍ୱ ଚିପ୍ ତିଆରି କରିବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସେ ସାମରିକ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେରିକାକୁ ବହୁ ପଛରେ ପକାଇଦେବ। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଟେକ୍ ମାର୍କେଟ୍କୁ ଓଲଟପାଲଟ କରିପାରେ।
୪. ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମାମଲାରେ ଭାରତ କେଉଁଠି ଅଛି?
ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ମହାଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଓ ଚିପ୍ ମେକିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକାଶଛୁଆଁ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ:
- ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି: ଭାରତ ଏବେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ‘ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ’ (Initial Stage) ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଭାରତ ସରକାର ଦେଶରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ‘India Semiconductor Mission’ ଅଧୀନରେ ଲକ୍ଷ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ (PLI Schemes) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ଆସାମ ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ମାଇକ୍ରୋନ୍ (Micron) ଏବଂ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ ପକ୍ଷରୁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଆସେମ୍ବଲି ଏବଂ ଟେଷ୍ଟିଂ ୟୁନିଟ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଉଛି।
- ପଛରେ ପଡ଼ିବାର ଅର୍ଥ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ: ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଛରେ ପଡ଼ିବା ମାନେ କେବଳ କିଛି ଚିପ୍ କମ ପଡ଼ିବା ନୁହେଁ; ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟରକୁ ‘ନ୍ୟୁ-ଏଜ୍ ଅଏଲ୍’ (New Age Oil) ବା ଆଧୁନିକ ପେଟ୍ରୋଲ୍ କୁହାଯାଏ। ଯାହା ପାଖରେ ଚିପ୍ ଅଛି, ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ। ଯଦି ଭାରତ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଆମକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛୋଟ-ବଡ଼ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯହା ଆମର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେବ।
- ଆହ୍ୱାନ: ଭାରତ ପାଖରେ ବୃହତ ବଜାର ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପ୍ରତିଭା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଲିଥୋଗ୍ରାଫି ମେସିନ୍ ଭଳି ଅତି ଜଟିଳ ମୂଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (Core Technology & R&D) ଆମ ଦେଶରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକଶିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ। ଚୀନ ଯେପରି ସରକାରୀ ପାଣ୍ଠି ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଡଲାରର ବିନିଯୋଗ କରି ନିଜର ଦେଶୀ ମେସିନ୍ ତିଆରି କଲା, ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ତରରେ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ଚୀନର ଏହି ଡିୟୁଭି ମେସିନ୍ ନିର୍ମାଣ କେବଳ ଏକ ବୈଷୟିକ ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଏକଛତ୍ରବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ। ଆମେରିକା ଠਾਰୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସଙ୍କେତ ଯେ, ଯଦି ଆପଣ ନିଜସ୍ୱ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Indigenous Tech) ବିକଶିତ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଯେକୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜିଓ-ପଲିଟିକ୍ସର ଝଡ଼ରେ ଆପଣଙ୍କ ବଜାର ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିପାରେ।
