ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଇତିହାସରେ ସହିଦ ଉଦ୍ଧମ ସିଂଙ୍କ ନାମ ଏକ ଅମର ଗାଥା। ୧୯୧୯ ମସିହାର ଜଲିଆନୱାଲା ବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ, ତାହା ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସରେ ବିରଳ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଏହି ମହାନ ବିପ୍ଳବୀ ଲଣ୍ଡନରେ ନିଜର ମିଶନକୁ ସଫଳ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଓ ହଲିଉଡ୍ ଫିଲ୍ମରେ ଏକ ଏକ୍ସଟ୍ରା ଅଭିନେତା (Background Extra) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ?
ଲଣ୍ଡନରେ କଠିନ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଗଦର ପାର୍ଟିକୁ ସହାୟତା
୧୯୧୯ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୩ ତାରିଖରେ ଘଟିଥିବା ଜଲିଆନୱାଲା ବାଗର ଅମାନୁଷିକ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡକୁ ନିଜ ଆଖିରେ ଦେଖିଥିଲେ ଉଦ୍ଧମ ସିଂ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ମିଶନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଲଣ୍ଡନରେ ରହିବା ଏବଂ ଗଦର ପାର୍ଟି (Ghadar Party) ର ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନଥିଲା। ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ ଏବଂ ମିଶନକୁ ଗୁପ୍ତରେ ଚଲାଇବା ପାଇଁ ସେ ମେକାନିକ୍, ବେଢେଇ ଏବଂ ସାଇନବୋର୍ଡ ପେଣ୍ଟର ଭାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ।
ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ରୋଜଗାର
ଏହି ସଂଘର୍ଷମୟ ସମୟରେ, ୧୯୩୦ ଦଶକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର କୋର୍ଡା (Alexander Korda) ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କେତେକ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ହଲିଉଡ୍ ପ୍ରୋଡକ୍ସନ ଫିଲ୍ମରେ ସେ ‘ଅନକ୍ରେଡିଟେଡ୍ ଏକ୍ସଟ୍ରା’ (Uncredited Extra) ଭାବେ ନଜର ଆସିଥିଲେ।
- ଏଲିଫାଣ୍ଟ ବଏ (Elephant Boy – 1937): ରୁଡୟାର୍ଡ କିପଲିଙ୍ଗଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଏକ ସାନ ନାଟକୀୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ନଜର ଆସିଥିଲେ।
- ଦି ଫୋର ଫେଦର୍ସ (The Four Feathers – 1939): ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକ ଛୋଟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।
- ବ୍ରିଟିଶ ଫିଲ୍ମ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଗୁଡ଼ିକରେ କାମ କରି ସେ ଯେଉଁ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ, ତାହାକୁ ସେ ନିଜର ଚଳିବା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଦଳକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ସିନେମା ଜଗତର ଗ୍ଲାମର ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିପାରିନଥିଲା; ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଦେଶପାଇଁ ଦେଇଥିବା କଥା ପୂରଣ କରିବା।
କାକ୍ସଟନ୍ ହଲ୍ରେ ପ୍ରତିଶୋଧ
ଦୀର୍ଘ ୨୧ ବର୍ଷର ଅପେକ୍ଷା ପରେ, ୧୯୪୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୩ ତାରିଖରେ ସେହି ସୁଯୋଗ ଆସିଥିଲା। ଲଣ୍ଡନର କାକ୍ସଟନ୍ ହଲ୍ (Caxton Hall) ରେ ଏକ ବୈଠକ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଉଦ୍ଧମ ସିଂ ଏକ ବହି ଭିତରେ ବନ୍ଧୁକ ଲୁଚାଇ ନେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ପଞ୍ଜାବର ପୂର୍ବତନ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ମାଇକେଲ ଓ’ଡାଏର (Michael O’Dwyer) ଙ୍କୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଜଲିଆନୱାଲା ବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।
ଗୁଳିଚାଳନା ପରେ ସେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଖସି ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିନଥିଲେ, ବରଂ ଗର୍ବର ସହିତ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୪୦ ଜୁଲାଇ ୩୧ ରେ ତାଙ୍କୁ ଫାସି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବୀର ସହିଦ ଉଦ୍ଧମ ସିଂଙ୍କ କାହାଣୀ କେବଳ ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସାହସ ନୁହେଁ, ଏହା ବର୍ଷ ବର୍ଷର ତ୍ୟାଗ, ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବିଚଳ ନିଷ୍ଠାର କାହାଣୀ।
