ଆମର ସ୍ୱେଶାଲ୍ ସିରିଜ୍ ‘ସେୟାର ମାର୍କେଟ୍ A-to-Z’ ର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଆମେ ବୁଝିଥିଲେ ସେନ୍ସେକ୍ସ (Sensex) ଏବଂ ନିଫ୍ଟି (Nifty) କ’ଣ। ଏଠାରେ କ୍ଲିକ୍ କରି ଭାଗ-୨ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଆଜିର ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ ସେୟାର ମାର୍କେଟ୍ରେ ନିବେଶ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମ ଓ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ — ଡିମାଟ୍ (Demat) ଏବଂ ଟ୍ରେଡିଂ (Trading) ଆକାଉଣ୍ଟ।
ଯଦି ଆପଣ ସେୟାର କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ କେବଳ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଥିଲେ ଚଳିବ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡିମାଟ୍ ଏବଂ ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆସନ୍ତୁ ସହଜ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ବୁଝିବା।
୧. ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ (Demat Account) କ’ଣ?
‘Demat’ ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ହେଉଛି Dematerialized Account।
ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ କେହି ସେୟାର କିଣୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କାଗଜ ପତ୍ର (Physical Certificate) ଦିଆଯାଉଥିଲା। କାଗଜ ଚିରିଯିବା, ହଜିଯିବା କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଯିବାର ଭୟ ରହୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ସବୁକିଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ହୋଇଯାଇଛି।
-
ସହଜ ଉଦାହରଣ: ଯେପରି ଆପଣ ନିଜର ଟଙ୍କା ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ (Savings Account) ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଆପଣ କିଣିଥିବା ସେୟାରଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆକାରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
-
ଏହା ଆପଣଙ୍କ ସେୟାରଗୁଡ଼ିକର ଏକ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଲକର୍’ (Digital Locker) ପରି କାମ କରେ।
୨. ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ (Trading Account) କ’ଣ?
ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ସେୟାର ଜମା ହୋଇ ରହେ, କିନ୍ତୁ ସେୟାର କିଣିବା ଏବଂ ବିକିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ‘ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ’ ଦରକାର।
-
ସହଜ ଉଦାହରଣ: ଧରିନିଅନ୍ତୁ, ଆପଣ ବଜାରରୁ ଜିନିଷ କିଣିବା ପାଇଁ ମିଡିଆମ୍ ବା ସେତୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ସେୟାର ବଜାର (BSE/NSE) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସେତୁ।
-
ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କୌଣସି ସେୟାର କିଣିବାକୁ ଅର୍ଡର ଦିଅନ୍ତି, ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଟଙ୍କା ନେଇ ସେୟାର କିଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ କିଣାଯାଇଥିବା ସେୟାର ଆପଣଙ୍କ ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା ହୋଇଯାଏ।
୩. ବ୍ୟାଙ୍କ, ଟ୍ରେଡିଂ ଏବଂ ଡିମାଟ୍ର ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ (3-in-1 Process)
ସେୟାର କିଣିବା ସମୟରେ ଏହି ୩ଟି ଆକାଉଣ୍ଟ ମିଶି କିପରି କାମ କରନ୍ତି, ତାହା ନିମ୍ନଲିଖିତ ଚାର୍ଟରୁ ବୁଝନ୍ତୁ:
-
ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ (Bank Account): ଏଠାରୁ ଟଙ୍କା ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଯାଏ।
-
ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ (Trading Account): ସେୟାର କିଣିବା/ବିକିବା ପାଇଁ ଅର୍ଡର ପ୍ଲେସ୍ କରେ।
-
ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ (Demat Account): କିଣାଯାଇଥିବା ସେୟାର ଏଠାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇ ରହେ।
୪. ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ପାଇଁ କ’ଣ କ’ଣ ଦଲିଲ୍ (Documents) ଦରକାର?
ଆଜିକାଲି ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମାତ୍ର ୧୦-୧୫ ମିନିଟ୍ରେ ଘରେ ବସି ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିହେବ। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାଗଜପତ୍ର:
-
ପାନ୍ କାର୍ଡ (PAN Card): (ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ)
-
ଆଧାର କାର୍ଡ (Aadhaar Card): (ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଲିଙ୍କ୍ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ)
-
ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ବିବରଣୀ: (Cancel Cheque କିମ୍ବା Bank Statement)
-
ପାସପୋର୍ଟ ସାଇଜ୍ ଫଟୋ / ସେଲଫି
୫. ଡିମାଟ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ କେଉଁଠାରେ ଖୋଲିବେ? (Stock Brokers)
ଭାରତରେ SEBI (Securities and Exchange Board of India) ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରୋକର୍ (Brokers) ଅଛନ୍ତି। ଯେପରିକି:
-
Discount Brokers: Zerodha, Groww, Angel One, Upstox ଇତ୍ୟାଦି (ଏଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁତ କମ୍ ଚାର୍ଜ ଲାଗିଥାଏ)।
-
Full-Service Brokers: ICICI Direct, HDFC Securities, SBI Cap ଇତ୍ୟାଦି।
ଡିମାଟ୍ ଏବଂ ଟ୍ରେଡିଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ହେଉଛି ସେୟାର ବଜାରରେ ନିବେଶ କରିବାର ପ୍ରବେଶ ପଥ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସହଜ।
ଆଗାମୀ ଭାଗ (ଭାଗ ୪) ରେ ଜାଣନ୍ତୁ:
ସେୟାର କିପରି ବାଛିବେ? Fundamental Analysis ଏବଂ Technical Analysis ର ମୌଳିକ ନିୟମ!
One Comment