ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡିଂ (Foreign Funding) ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ FCRA ଆଇନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ସରକାର ଏଥିରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଲୋକସଭାରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିଥିଲେ। ଏହି ସଂଶୋଧନକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର ସାଂସଦ ଆପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆଇନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ଏଥିରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି।
ଭାରତ ଯେତେବେଳେ ଫୋରେନ୍ କଣ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍ ରେଗୁଲେସନ୍ ଆକ୍ଟ (FCRA) ରେ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିଲା, ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକା ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲା। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟିର ସାଂସଦ ରାଇଲି ମୁର୍ (Riley Moore) ଏହାକୁ ନେଇ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଭାରତ ଓ ଆମେରିକାର ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେବା ନେଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସଂଶୋଧନକୁ ମୁର୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଆଇନ ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡିଂ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସରକାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏଥିରେ ସଂଶୋଧନ ନେଇ ଲୋକସଭାରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ପେଶ୍ କରିଥିଲେ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡିଂରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା। ରାଇଲି ମୁର୍ ଏହାର ବିରୋଧରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପୋଷ୍ଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
❓ କ’ଣ ଏହି FCRA ଆଇନ?
ଭାରତରେ ଯେତେବେଳେ ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡିଂ, NGO, ଚର୍ଚ୍ଚ, ଧର୍ମାନ୍ତରଣ କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ ଆଗେ FCRA অর্থাৎ Foreign Contribution Regulation Act ର ନାମ ଆସିଥାଏ। ଓଡ଼ିଆ/ହିନ୍ଦୀରେ ଏହାକୁ ‘ବିଦେଶୀ ଅଂଶଦାନ (ବିନିୟମନ) ଅଧିନିୟମ’ କୁହାଯାଏ।
ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏପରି ଏକ ଆଇନ, ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ଯେ ଭାରତରେ କୌଣସି NGO, ଟ୍ରଷ୍ଟ, ସୋସାଇଟି, ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦେଶରୁ କିପରି ଟଙ୍କା, ଦାନ, ଉପହାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇପାରିବେ ଏବଂ ତାହାକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ଏହାର ତଦାରଖ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (Ministry of Home Affairs) କରିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ବିଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ଫଣ୍ଡିଂ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକ୍ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି ଯେ ବାହାରୁ ଆସୁଥିବା ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବହାର ଯେପରି ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧରେ ନ ହୁଏ।
📜 FCRA କେବେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା? (ଇତିହାସ)
-
୧୯୭୬: FCRA ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ (ଜରୁରୀକାଳୀନ ସମୟରେ) ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସରକାରଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ଥିଲା ଯେ ବିଦେଶୀ ଟଙ୍କା ଜରିଆରେ ଭାରତର ରାଜନୀତି, ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସାମାଜିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରାଯାଇପାରେ।
-
୧୯୮୪: ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଗଲା ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପଞ୍ଜୀକରଣ (Registration) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେଲା।
-
୨୦୧୦: ପୁରୁଣା ଆଇନକୁ ବଦଳାଇ ନୂଆ FCRA ଆଇନ ଅଣାଗଲା।
-
୨୦୨୦: ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ କିଛି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା।
-
୨୦୨୬ (ପ୍ରସ୍ତାବିତ): ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁଣିଥରେ ଏହି ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଚାଲିଛି।
🚫 FCRA ଅଧୀନରେ କିଏ ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡ୍ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ?
ନିମ୍ନଲିଖିତ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦେଶୀ ଚନ୍ଦା/ଫଣ୍ଡ୍ ନେବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି:
-
ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀ
-
ସାଂସଦ (MP) ଓ ବିଧାୟକ (MLA)
-
ରାଜନୈତିକ ଦଳ
-
ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ
-
ବିଚାରପତି (Judges)
-
ମିଡିଆ ସଂସ୍ଥା
-
ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକୃତିର ସଂଗଠନ
🔄 ୨୦୨୦ ରେ କ’ଣ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା?
୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୋଦୀ ସରକାର FCRA ଆଇନକୁ ଅଧିକ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଥିଲେ:
-
ଟ୍ରାନ୍ସଫର ଉପରେ ରୋକ୍: ଗୋଟିଏ NGO ବିଦେଶୀ ଚନ୍ଦାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି NGO କୁ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରିପାରିବ ନାହିଁ।
-
ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିଲା: ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ (Administrative expenses) ସୀମା ୫୦% ରୁ କମାଇ ୨୦% କରାଗଲା।
-
SBI ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ: ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡ୍ କେବଳ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ SBI ର ମୁଖ୍ୟ ଶାଖାରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆକାଉଣ୍ଟ ଜରିଆରେ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ।
-
ଆଧାର କାର୍ଡ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ: ମୁଖ୍ୟ ପଦାଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଧାର କିମ୍ବା ପରିଚୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଗଲା।
⚖️ ସରକାର ନୂଆ ସଂଶୋଧନରେ କ’ଣ ବଦଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?
ସରକାର ଲୋକସଭାରେ ଯେଉଁ FCRA ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପେଶ୍ କରିଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି ଯେ:
-
ନାମିତ ପ୍ରାଧିକରଣ (Nominated Authority): ଯଦି ବିଦେଶରୁ ଚନ୍ଦା ନେଉଥିବା କୌଣସି ସଂସ୍ଥାର FCRA ପଞ୍ଜୀକରଣ ରଦ୍ଦ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥା ନିଜେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ତେବେ ସରକାର ଏକ ନାମିତ ପ୍ରାଧିକରଣ ଗଠନ କରିପାରିବେ। ଏହି ପ୍ରାଧିକରଣ ସେହି ସଂସ୍ଥାର ବିଦେଶୀ ଚନ୍ଦା ଏବଂ ସେଥିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ପରିଚାଳନା (Manage) କରିବ।
-
ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳର ସୁରକ୍ଷା: ଏହି ସମ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କୌଣସି ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ଥାଏ, ତେବେ ସେହାର ସ୍ୱରୂପକୁ ସବୁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବଜାୟ ରଖାଯିବ।
-
ଦଣ୍ଡ ବିଧାନରେ କୋହଳ: FCRA ଉଲ୍ଲଂଘନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବାଧିକ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡକୁ ୫ ବର୍ଷରୁ କମାଇ ୧ ବର୍ଷ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି।
💥 ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ କାହିଁକି ହଙ୍ଗାମା?
-
ସରକାରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି: ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ଟଙ୍କାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
-
ଆଲୋଚକ/ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ: ଏହାଦ୍ୱାରା ସରକାରଙ୍କୁ NGO ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ମିଳିଯିବ।
ଆମେରିକା କାହିଁକି ଏତେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ?
ଆମେରିକୀୟ ସାଂସଦ ରାଇଲି ମୁର୍ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ—
“ସେଣ୍ଟ ଥୋମାସ୍ (St. Thomas the Apostle) ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ପୁନରୁତ୍ଥାନର କିଛି ଦଶନ୍ଧି ପରେ ମାଲାବାର ଉପକୂଳକୁ ଆସିବା ସମୟରୁ ଭାରତରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରହିଆସୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏତେ ପୁରୁଣା ଇତିହାସ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତର ସଂସଦ FCRA ନିୟମରେ ଏପରି ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସରକାରଙ୍କୁ ଚର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଚାରିଟିଗୁଡ଼ିକର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିଜ ହାତକୁ ନେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଯିବ।”
ବାସ୍ତବରେ ଆମେରିକାର ଚିନ୍ତା:
ଆମେରିକା ଆଶଙ୍କା କରୁଛି ଯେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ। ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡ୍ ପାଉଥିବା ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସୀମିତ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ତେବେ ଭାରତ ସରକାର ଏହିସବୁ ଅଭିଯୋଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି।
💡 EXPLAINER SECTION: ଅତିରିକ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ
-
FCRA ଲାଇସେନ୍ସର ବୈଧତା କେତେ?
-
FCRA ପଞ୍ଜୀକରଣର ବୈଧତା ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଥାଏ। ୫ ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସଂସ୍ଥାକୁ ଏହାକୁ ନବୀକରଣ (Renew) କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ନବୀକରଣ ନହେଲେ ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡ୍ ଆସିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ।
-
-
ଭାରତରେ କେତେ NGO ର ଲାଇସେନ୍ସ ରଦ୍ଦ ହୋଇଛି?
-
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ଆୟ-ବ୍ୟୟର ସଠିକ୍ ହିସାବ ନଦେବା କାରଣରୁ ମାଦର ଟେରେସାଙ୍କ ‘ମିଶନାରୀଜ୍ ଅଫ୍ ଚାରିଟି’, ‘ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍’ (Amnesty International), ‘ସେଭ୍ ଦି ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍’ ଏବଂ ‘ସେଣ୍ଟର ഫോର ପଲିସି ରିସର୍ଚ୍ଚ (CPR)’ ଭଳି ହଜାର ହଜାର ପ୍ରମୁଖ NGO ର FCRA ଲାଇସେନ୍ସ ସରକାର ରଦ୍ଦ କିମ୍ବା ନବୀକରଣ ନକରି ବାତିଲ କରିଛନ୍ତି।
-
-
ଧର୍ମାନ୍ତରଣ ଓ FCRA ର ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ?
-
ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଅନେକ ସମୟରେ ବିଦେଶରୁ ‘ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ’ କିମ୍ବା ‘ଶିକ୍ଷା/ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା’ ନାମରେ ଆସୁଥିବା ଟଙ୍କାକୁ ଭାରତର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଆଇନ ଧର୍ମାନ୍ତରଣ (Forced Religious Conversion) ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆସିଛି। ଏହାକୁ ରୋକିବା FCRA କଡ଼ାକଡ଼ି କରିବାର ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ କାରଣ।
-
